Met het begin van een nieuw jaar en de officiële Engelstalige lancering van mijn nieuwe boek, China’s Next Miracle, is dit het ideale moment om het centrale concept van het boek te verkennen: de ‘Fosbury Flop’ als metafoor voor China’s revolutionaire aanpak van innovatie.
Velen van jullie hebben me dit idee misschien al kort zien aanhalen in eerdere nieuwsbrieven. Maar ik heb nog nooit een volledige bijdrage gewijd aan de uitleg van het model zelf. Nu het boek officieel uit is, duiken we dieper in wat dit ‘Fosbury-moment’ is en waarom het cruciaal is dat elke bedrijfsleider het begrijpt.
De sprong die alles veranderde
In 1968 kwam een relatief onbekende hoogspringer, Dick Fosbury, in actie op de Olympische Spelen in Mexico-Stad. In plaats van de gangbare technieken te gebruiken, deed hij iets wat er bizar uitzag: hij sprintte naar de lat, draaide zijn lichaam en sprong er achterwaarts overheen, met het hoofd eerst. Hij won goud, maar belangrijker nog: hij veranderde de sport voorgoed. De ‘Fosbury Flop’ bewees dat je door het aanvaarde model om te keren hoogtes kon bereiken die voordien onmogelijk leken.
Vandaag voert China een gelijkaardig manoeuvre uit op het wereldwijde zakenpodium. Terwijl de wereld blijft vertrouwen op een traditioneel, lineair model om iets nieuws te creëren, draait China het script al jaren om. Het voert een Fosbury Flop uit op het hele proces van waardecreatie, en de resultaten beginnen de wereld door elkaar te schudden nu China zijn model wereldwijd toepast.
Twee concurrerende innovatiemodellen
Op basis van mijn 25 jaar ervaring in China, Silicon Valley en Europa heb ik twee fundamenteel verschillende benaderingen van innovatie vastgesteld. Het gaat niet alleen om start-ups; het geldt voor elk innovatie-initiatief dat iets nieuws wil creëren, ook binnen grote bedrijven. Het onderscheid zit in de richting van het proces.
Het westerse model: van binnen naar buiten
Het westerse model werkt incrementeel, ‘van binnen naar buiten’. Het begint met een goed idee en focust op creatie, kwaliteit, differentiatie en denken buiten de gebaande paden. Het traject is een opeenvolging van verfijningen van dat idee, voordat het op grote schaal de markt bereikt. Ik noem het een model ‘van binnen naar buiten’, omdat de ‘vonk om te innoveren’ binnen de organisatie ontstaat, met een degelijk strategisch plan om het naar de markt te brengen.

Het proces volgt doorgaans deze vijf stappen:
1. Bedenken: het proces begint met het definiëren van een nieuw kernconcept of een nieuwe technologie.
2. Valideren: het team maakt een businessplan en een minimaal levensvatbaar product (MVP) om een product-marktfit aan te tonen en zo interne of externe financiering binnen te halen.
3. Experimenteren: het concept wordt extern getest via feedback van de markt of van investeerders.
4. Bouwen: zodra de investering binnen is of klanten beginnen te kopen, wordt het product volledig en op volle schaal ontwikkeld en gestandaardiseerd.
5. Naar de markt: de laatste stap is de activeringsfase, met verkoop, branding, marketing en ondersteuning. Het innovatieconcept is een productlijn geworden.
Het Chinese model van buiten naar binnen: de Fosbury Flop
China’s model werkt volledig immersief, van buiten naar binnen. In plaats van te starten met een perfect product, start het met de klant voor ogen, met voorrang voor levering, verkoop, snelheid en pragmatisme. Ik noem dit ‘van buiten naar binnen’, omdat de eerste ‘vonk om te bouwen’ van de markt komt, niet van de organisatie. De eerste doelstelling is overleven via tractie: snel binnenkomen, op schaal leveren en de product-marktfit valideren onder de kritische blik van echte klanten. Pas daarna volgen verfijning en diepere innovatie.

De vijf stappen van een Chinees innovatie-initiatief zien er zo uit:
1. Naar de markt: de eerste actie is klanten vinden in een bestaande markt. Ze proberen zich niet van bij het begin te onderscheiden; ze gaan aan de slag om een verschil te maken.
2. Bouwen: er wordt een snelle, ruwe versie gebouwd van het product waar klanten om vragen.
3. Experimenteren: het team gaat intensief in interactie met zijn eerste klanten en stuurt voortdurend bij op basis van hun feedback om de kwaliteit, de stabiliteit en het aanbod van het product te verbeteren.
4. Valideren: terwijl ze opschalen, stellen ze vast welke producten en klanten een echte, duurzame product-marktfit hebben. Pas dan beginnen ze innovatiestrategieën uit te werken.
5. Bedenken: pas nu, met een gevalideerd product en een klantenbasis, focussen ze op nieuwe ideeën, functies en standaarden om het product bijzonder te maken en zich te onderscheiden.
Chinese innovators verkopen eerst en perfectioneren later, en steken de rivier stap voor stap over door “de stenen te voelen”. Westerse bedrijven blijven vaak op de oever staan om hun sprong te verfijnen. Als ze uiteindelijk springen, is de markt vaak al verder, en worstelen ze in een zee van Chinese concurrenten.

Chinese innovators beginnen pragmatisch, gedreven door verkoop en overleven, en voegen idealisme toe zodra ze de concurrentie voorbijgestoken hebben.
Westerse innovators beginnen idealistisch, gedreven door het product en uniciteit, en voegen later pragmatisme toe wanneer de concurrentie toeneemt.

Het mondmaskerverhaal van BYD: de Fosbury Flop in actie
Een goede illustratie van dit omgekeerde model is hoe BYD, producent van elektrische auto’s, bij het begin van de pandemie uitgroeide tot een van de grootste producenten van mondmaskers ter wereld. Binnen enkele weken na de eerste lockdown in Wuhan bouwde BYD een deel van zijn fabriek om voor de productie van maskers. Bestaande leveranciers van machines konden de plotse vraag niet aan, dus nam BYD zelf proactief de sprong. Zo pasten ze de vijf stappen toe:
1. NAAR DE MARKT: BYD besliste meteen om zijn eigen productiemachines te ontwerpen en de maskermarkt te betreden, ondanks het risico dat de epidemie na een paar maanden al voorbij kon zijn (zoals met SARS in China in 2003).
2. BOUWEN: ze maakten snel een product waar de markt wanhopig om vroeg, volledig buiten hun kernactiviteit van auto’s en batterijen.
3. EXPERIMENTEREN: ze schakelden de productie razendsnel om, verbeterden gestaag de kwaliteit van de maskers, vonden nieuwe leveranciers en distributiekanalen en schaalden de productie in een ongelooflijk tempo op.
4. VALIDEREN: de markt bevestigde hun zet. BYD produceerde al snel vijf miljoen maskers per dag. Sindsdien hebben ze dit gevalideerd als een aparte, doorlopende bedrijfsactiviteit, maar niet langer als onderdeel van hun kernactiviteit.
5. BEDENKEN: dit initiatief, geboren uit een crisis, deed meer dan een nieuwe inkomstenbron creëren: het versnelde BYD’s beheersing van zijn volledige waardeketen en versterkte de verticale integratie die vandaag de sleutel is tot zijn succes in de autosector.
Terwijl de meeste westerse multinationals in dezelfde situatie reageerden door hun toeleveringsketens bij te sturen, was BYD veel proactiever. Ze gingen van actie over bouwen naar visie, en voerden de Fosbury Flop perfect uit.
Waarom dit voor jou een wekroep is
Dit onderscheid in het innovatieproces begrijpen is cruciaal. Het verklaart de opmerkelijke snelheid en wendbaarheid van Chinese bedrijven. Het is een mythe dat Chinese bedrijven snel en wendbaar zijn door een of ander uniek vermogen, vaardigheid of talent. Ze worden snel en wendbaar omdat ze niet wachten op perfectie. In plaats daarvan gaan ze vanaf dag één met de markt in zee en bouwen ze veerkracht en een diep begrip van de noden van klanten in hun DNA in.
Elk bedrijf kan leren van China’s omgekeerde innovatiemodel. Toch worden velen afgeremd door het idealistische verlangen om van bij het begin een verschil te maken. Nu de wereld onvoorspelbaarder, competitiever en sneller wordt, is de echte uitdaging niet om te versnellen, maar om de illusie van controle los te laten en de markt de innovatie te laten leiden in plaats van ze te volgen.
Als de wereld vooral gefocust blijft op de politieke risico’s die van Peking uitgaan, in plaats van China’s innovatiemodel van onderuit te erkennen als een paradigmaverschuiving, zal China tegen 2035 de innovatierace in de meeste sectoren gewonnen hebben. We moeten China’s innovatiemodel dringend behandelen zoals we nu artificiële intelligentie behandelen: als een realiteit die niet meer terug te draaien is.
Dit begrijpen betekent niet dat we China moeten kopiëren. Het betekent erkennen dat de spelregels herschreven zijn. Het vraagt de moed om onze eigen aannames in vraag te stellen en misschien onze eigen Fosbury Flop te ontwerpen.
Wie dit Fosbury Flop-model verder wil verkennen: ik werk het uitgebreid uit in mijn boek China’s Next Miracle, nu verkrijgbaar in het Engels.
Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (7 februari 2026) onder de titel ‘Why China is Winning the Innovation Race by Jumping Backward’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.



