Opinie · Robots9 juli 2026Vertaald uit het Engels

China: de eerste robotstaat

Na elektrische auto’s en zonne-energie bouwt China met belichaamde AI zijn volgende industriële dominantie uit. Humanoïde robots worden het nieuwe witgoed, gemaakt in China.

Pascal CoppensDoor Pascal Coppens
China-expert, auteur en keynotespreker · 9 min lezen
Een humanoïde robot van Unitree aan de werkbank.Foto: Unitree
Een humanoïde robot van Unitree aan de werkbank.

Al jaren stel ik dat China niet probeert het Westen technologisch in te halen, maar de wereldwijde industriële dominantie opbouwt die China uiteindelijk de facto tot innovatieleider zal maken. We zagen dat gebeuren in hernieuwbare energie en elektrische auto’s, en de volgende grote marktdominantie krijgt vorm met belichaamde AI (embodied AI).

Het deed me plezier dat Yong Qian in een recent LinkedIn-artikel vanuit financieel perspectief tot dezelfde conclusie kwam. Zijn invalshoek is scherp: China’s boom in belichaamde AI is niet zomaar een nieuwe rage in durfkapitaal. Het is China’s zoektocht naar een nieuw fysiek vat voor kapitaal. Vastgoed was het vorige. Daarvoor waren het de internetplatformen. Nu beide motoren sputteren, zoekt kapitaal een plek om in China te investeren. Na vijf jaar terughoudendheid heeft het die eindelijk gevonden.

In 2025 haalde China’s sector van belichaamde AI en robotica meer dan 10 miljard dollar op in 744 investeringsrondes. In de eerste helft van 2026 alleen al bedroeg de bekendgemaakte financiering meer dan 6 miljard dollar. Dit is geen hype. Anders dan grote taalmodellen (LLM’s), die zeer grote datacenters vereisen, hebben humanoïde robots meer nodig dan geld en NVIDIA-chips. Ze vereisen enorme industriële capaciteit en wereldwijde toeleveringsketens van motoren, reductoren, sensoren, batterijen, halfgeleiders, productielijnen, testfaciliteiten, veldingenieurs en gigantische hoeveelheden data uit de echte wereld. Het ene verbruikt rekenkracht. Het andere verbruikt en revitaliseert een volledige industriële productiecapaciteit. De Amerikaanse techreuzen zullen snel ontdekken dat je met geld geen ecosysteem kunt kopen.

1. Een ecosysteem dat niemand kan evenaren

“China ziet een duidelijke kans om de robotfabriek van de wereld te worden. China domineert nu al de wereldwijde toeleveringsketen voor humanoïde robots: 65 procent van de belangrijkste componenten wordt lokaal geproduceerd, 56 procent van de beursgenoteerde bedrijven in humanoïde robots is Chinees en 45 procent van de robotintegratoren ter wereld is in China gevestigd.” (China’s Next Miracle, p. 223)

Dat klopte toen ik het schreef. Sindsdien zijn de cijfers alleen maar verder in China’s richting opgeschoven. China bouwt een ecosysteem voor ‘belichaamde AI’ uit dat niemand anders kan evenaren, zelfs Musk niet. Chinese bedrijven leverden in 2025 ongeveer 90% van de humanoïde robots ter wereld, in totaal 17.000 stuks. De gemiddelde verkoopprijs daalde van 85.000 dollar in 2023 naar 25.000 dollar in 2025. China doet met humanoïde robots precies wat het deed met elektrische auto’s en zonnepanelen.

“Tegen 2027 zullen humanoïde robots 40 procent goedkoper zijn, waardoor ze betaalbaar worden voor fabrieken en de dienstensector.” (China’s Next Miracle, p. 223)

Op 9 juni 2026 vaardigden China’s ministerie van Industrie en Informatietechnologie en de toezichthouder op de staatsbedrijven samen een officieel mandaat uit: “Tegen eind 2026 zullen belangrijke humanoïde robotproducten hun toepassingsverificatie afronden en regulier ingezet worden in een aantal representatieve scenario’s, waarmee ze in werkmodus gaan.” Hun doel is 10.000 ingezette exemplaren in meer dan 100 scenario’s, waaronder productie, logistiek, gezondheidszorg en noodhulp. Lokale overheden hebben uitvoeringsplannen ingediend, en in november worden voortgangsrapporten verwacht. De flitsende demo’s verlaten de labo’s. Sinds mei draagt elke humanoïde robot die in China wordt gemaakt een unieke digitale identiteitscode van 29 cijfers, gereguleerd zoals een auto of een medisch hulpmiddel, met audits over de hele levenscyclus. China wil nu leren van elke robot die er rondloopt.

China heeft een hardwaretoeleveringsketen die bijna onmogelijk te kopiëren is. Het neemt wereldwijd 90% van de verwerking van permanente magneten voor zijn rekening, 40% van de precisielagers, 35% van de motoren en 30% van de vermogenselektronica. China diende de voorbije vijf jaar 7.700 patenten in rond humanoïden, tegenover 1.560 in de VS en 1.100 in Japan. Tesla’s Optimus Gen 2 bouwen zonder Chinese leveranciers zou vandaag ongeveer drie keer zoveel kosten en Musks robotvisie tot een luchtkasteel maken.

Het verschil is dat China deze keer niet aan het inhalen is. Anders dan bij elektrische auto’s (EV’s), waar Tesla tien jaar voorsprong had, staat China nu al aan de frontlinie. Humanoïde robots erven een groot deel van het fundament dat China’s EV-decennium op schaal heeft gelegd: robotgewrichten lenen van de technologie van elektrische aandrijflijnen. Waarnemingssystemen bouwen voort op autonome voertuigen. De productie lijkt op de toeleveringsketens van de auto-industrie. Vandaag worden de robots zelf al ingezet in de Chinese fabrieken die ze gebouwd hebben.

“Het is geen toeval dat China’s grootste EV-spelers (BYD, Xpeng, NIO, Chery, Seres, Geely, Xiaomi en GAC) zwaar investeren in humanoïde robotica. Hun uitgebreide expertise in precisiehardware, sensoren, massaproductie en AI maakt hen de ideale leiders in deze opkomende industrie.” (China’s Next Miracle, p. 223)

Onlangs ging ik in gesprek met Dado Van Peteghem, expert in AI en digitale transformatie, over wat er echt gebeurt op het terrein in China’s roboteconomie en wat dat betekent voor bedrijven in het Westen.

2. Het volgende meesterplan

Vandaag is China de eerste elektrostaat ter wereld, een land dat zijn recentste economische groeimodel heeft gebouwd rond elektrificatie, van zonnepanelen en batterijen tot elektrische auto’s. Tegen 2030 kan het de eerste robotstaat ter wereld worden, door zijn volgende groeimodel op dezelfde manier te bouwen, deze keer rond belichaamde AI. Maar China bouwt niet alleen robots. Het maakt één miljard mensen er enthousiast over. In 2025 liet Unitree op het Chinese Nieuwjaarsgala, het meest bekeken televisie-evenement van het land, humanoïde robots live optreden op het podium. Datzelfde jaar liepen robots in Peking mee met duizenden atleten in de eerste halve marathon voor humanoïden ter wereld, en China organiseerde de allereerste World Humanoid Robot Games, met 280 teams en meer dan 500 humanoïde robots uit 16 landen. Een jaar later toonden dezelfde evenementen niet alleen China’s engagement voor de sector, maar ook hoe snel de robotindustrie geëvolueerd was. Robots zijn China’s volgende tsunami, en elke burger wordt uitgenodigd om erin te geloven.

Het strategische kader achter deze revolutie heet New Quality Productive Forces (NQPF), vrij vertaald ‘nieuwe hoogwaardige productiekrachten’. Anders dan het oude groeimodel, dat steunde op investeringen in infrastructuur, export en schulden, wordt NQPF gedreven door innovatie en kennis, om een ontwikkeling van hogere kwaliteit te bereiken. Humanoïden staan in het hart van dit meesterplan. China’s nieuwste 15de vijfjarenplan (2026–2030) noemt belichaamde intelligentie, naast kwantum, 6G, waterstof en kernfusie, bioproductie en brein-computerinterfaces, als een van de zes aangewezen groeimotoren voor het komende decennium. Zes categorieën waarin China wereldwijd de leiding wil nemen.

Maar er is nog een belangrijke drijfveer: China’s demografische achteruitgang. Die wordt algemeen gezien als het grootste structurele risico voor het economische model van het land. En toch beseffen waarnemers vaak niet dat net deze crisis Peking ertoe aanzet om de eerste robotstaat ter wereld te worden. Peking automatiseert niet omdat het de sector wil leiden. Het automatiseert omdat het geen keuze heeft. Of China zijn krimpende beroepsbevolking snel genoeg kan vervangen door humanoïden, is onbekend. Maar wat China aantoonde door een elektrostaat te worden, is dat zodra het een volwaardige robotstaat is, westerse fabrieksarbeiders sneller vervangen zullen worden dan Chinese. China hoeft zijn eigen arbeidstekort niet op te lossen om onze arbeidskrachten te verdringen.

En als je nog bewijs nodig hebt dat China het ernstig meent om zijn burgers robots te laten omarmen, kijk dan naar UBTECH. Het bedrijf lanceerde op 1 juli de U1, een levensgrote, ultrabionische humanoïde gezelschapsrobot met een siliconen huid, knipperende wimpers en ogen die je door de kamer volgen. Hij bestaat in een mannelijke en een vrouwelijke versie, is tussen 168 en 183 centimeter groot en kost vanaf ongeveer 17.000 dollar. Binnen enkele dagen kreeg UBTECH meer dan 13.000 bestellingen. De Chinese consument wacht niet eens tot de robots in de fabriek aankomen. Hij wil er een in huis.

3. De horden nemen

Er liggen ook echte uitdagingen in het verschiet. Een recent rapport van McKinsey wijst op drie grote knelpunten in de toeleveringsketen van humanoïden: precisieaandrijvingscomponenten, kracht- en tastwaarneming, en rekenkracht en besturing. Actuatoren, de gewrichten en motoren, zijn goed voor 40 tot 60 procent van de totale kostprijs van een robot. Het grootste probleem is de tandwielkast in elk gewricht, een zogenaamde harmonische aandrijving. Minder dan vijf bedrijven ter wereld kunnen die met de vereiste precisie maken, en je kunt niet zomaar van vandaag op morgen een nieuwe fabriek bouwen om dat op te lossen. Huidige robots halen slechts 30 tot 50 procent van de productiviteit van een menselijke werknemer. De batterij gaat 2 tot 3 uur mee. Morgan Stanley waarschuwt dat er een uitzuivering aankomt.

Maar het punt is dit. China ziet dit niet als obstakels. Het ziet ze als horden. In China’s Next Miracle beschrijf ik de Chinese hordenmethode als een snel, ritmegedreven innovatiemodel waarbij fouten in het begin getolereerd worden en de branding pas later verfijnd wordt.

“Anders dan Agile is de hordenmethode gebaseerd op versnelling in plaats van snelheid; ze is gestructureerd volgens ritme in plaats van cycli; ze richt zich op schakelen in plaats van itereren.” (China’s Next Miracle, p. 86)

Bij elke horde die de Chinezen nemen, vertragen ze even, om daarna opnieuw te versnellen.

We zien dit live gebeuren. In juni voerde AGIBOT in Nanchang een live-inzet van zes dagen uit in een fabriek. Geen podium, geen gecontroleerde omgeving. Meerdere humanoïde robots aan het werk in een echte fabriek voor de massaproductie van tablets, samen met menselijke operatoren, met materiaal dat verplaatst wordt en het ritme van een lopende productie. In die zes dagen voerden de robots 64.828 productietaken uit met een slaagpercentage van 99,99%. De vraag van McKinsey is of humanoïde robots ingezet en geïntegreerd kunnen worden en echte waarde kunnen creëren in een echte bedrijfsomgeving. AGIBOT heeft die vraag net beantwoord. Andere uitdagingen, zoals behendige robothanden, worden opgelost door Xynova, AgiLink en IT Juzi. AgiLink werd in vijf maanden tijd een eenhoorn, over vier financieringsrondes. De grote knelpunten die McKinsey aanwijst zijn echt. China springt er toch over.

Conclusie: het nieuwe witgoed

Nu AI-modellen een bulkproduct worden, denk ik dat China de komende jaren aanzienlijk meer wereldwijd kapitaal zal aantrekken. Ik besef heel goed dat dit een contra-intuïtieve bewering is. De Amerikaanse aandelenmarkt doet het veel beter dan de beurzen op het Chinese vasteland en in Hongkong, en 95% van het wereldwijde durfkapitaal wordt nog altijd door de VS gedomineerd. Maar ik heb de gewoonte om China anders te lezen dan de gangbare opinie. En vaker wel dan niet heb ik daar goed aan gedaan.

Mijn overtuiging komt uit de geschiedenis. Na de Tweede Wereldoorlog veranderde elektrisch witgoed (de wasmachine, de koelkast en de stofzuiger) hoe mensen werkten en leefden. De fabrieken die de waarde van die revolutie opvingen, stonden in de Verenigde Staten en West-Europa, en ze voedden decennia van economische groei en de opkomst van de middenklasse. Vandaag is fysieke AI het nieuwe witgoed. Het zal fysieke arbeid herverdelen zoals die machines het huishoudelijke werk herverdeelden. En deze keer staan de fabrieken die die waarde opvangen grotendeels in China.

De kloof tussen demonstratie en inzet is nog groot. Maar China heeft dit soort kloof al eerder gedicht, bij EV’s, zonne-energie en batterijen. De vraag is niet of, maar wanneer. Voor investeerders die dit domein volgen, ligt de echte kans misschien niet bij de robotbouwers zelf. Ze ligt misschien bij de verborgen kampioenen: de bedrijven die harmonische aandrijvingen, gespecialiseerde krachtsensoren, infrastructuur voor trainingsdata en robotspecifieke chips leveren, die de hele industrie mogelijk maken. Dit zijn de ‘pikhouwelen en schoppen’ van de roboteconomie, en de meeste van die bedrijven staan in het Westen nog bij niemand op de radar. Dit is geen beleggingsadvies. Maar als je geen aandacht besteedt aan China’s robottoeleveringsketen, dreig je de volgende tsunami te missen.

Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (9 juli 2026) onder de titel ‘China: The First Robot State’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.

Meer opinie

Lees ook

Alle columns →