Opinie · Chips9 mei 2026Vertaald uit het Engels

China heeft Taiwan niet langer nodig voor chips

China bouwt op vier fronten tegelijk een eigen chipecosysteem uit. Daardoor slaat een invasie van Taiwan om de fabrieken van TSMC te veroveren nergens op.

Pascal CoppensDoor Pascal Coppens
China-expert, auteur en keynotespreker · 8 min lezen
Een campus van Huawei in China. Huawei ontwerpt zijn eigen AI-chips en telefoonchips.Foto: Huawei
Een campus van Huawei in China. Huawei ontwerpt zijn eigen AI-chips en telefoonchips.

De halfgeleidersector lijkt een van de laatste domeinen waar China nog ver achterloopt. De vraag is vandaag of China die achterstand kan wegwerken, of dat ze groter wordt door de wereldwijde exportbeperkingen op chips. Het antwoord is niet zo binair en lineair als Washington ons wil doen geloven. Het probleem met die nogal rechtlijnige redenering is dat ze voorbijgaat aan het regeneratieve karakter van de chipsector.

Als je naar de grote westerse media luistert, zijn de frontlijnen duidelijk. De Verenigde Staten controleren de knelpunten, ASML houdt zijn EUV-lithografiemachines uit Chinese handen, en de fabrieken van TSMC in Taiwan blijven het onbereikbare kroonjuweel. China is omsingeld. En we weten allemaal dat de Chinezen meesters zijn in het bordspel go, waarin omsingeld worden de slechtst mogelijke positie is. Het verhaal luidt dus dat China onvermijdelijk Taiwan zal binnenvallen om de fabrieken van TSMC in te palmen, een verhaal dat nog versterkt wordt door Pekings assertievere taal en militaire machtsvertoon rond het eiland.

Maar als je beter kijkt naar wat er vandaag in China echt gebeurt op het vlak van innovatie en uitvindingen, verschijnt een heel andere realiteit. Het is een realiteit waarover ik uitgebreid geschreven heb in mijn boek China’s Next Miracle. China probeert vandaag niet langer in te halen in een race die door het Westen bepaald wordt. China’s race wordt gelopen met horden, en China neemt ze nu de een na de ander.

Wanneer we de nieuwste innovaties, financiering en infrastructuurplannen in China’s halfgeleiderecosysteem analyseren, zien we een duidelijke, gecoördineerde strategie. Geen sequentieel verhaal waarin het ene hoofdstuk op het andere volgt, maar vier fronten die tegelijk vooruitgeduwd worden op vier parallelle sporen. Samen verklaren ze precies waarom een invasie van Taiwan voor chips geen zin heeft.

Front 1: de doorbraakfabriek

Het eerste front draait om overleven. Afgesneden van de lithografiemachines voor extreem ultraviolet licht (EUV) van ASML moest China manieren vinden om zijn techbedrijven draaiende te houden. Daarom paste China de voorbije jaren zijn omgekeerde innovatiemodel toe, dat ik in mijn boek in detail uitleg. Pragmatisch opgebouwd, gedreven door overleving, op zoek naar “snelle en slordige” oplossingen die werken. Horde na horde nemen.

Het horden-innovatiemodel in vijf stappen: versnellen, bouwen, schakelen, valideren en ‘in the zone’ (in het Engels).
Het horden-innovatiemodel in vijf stappen: versnellen, bouwen, schakelen, valideren en ‘in the zone’ (in het Engels). Beeld: Pascal Coppens

We zien dat in het recente patent van Huawei voor Self-Aligned Quadruple Patterning (SAQP). In plaats van te wachten op een Chinese EUV-machine, vond Huawei een manier om met oudere DUV-machines, waarvoor geen beperkingen gelden, patronen te etsen die fijn genoeg zijn voor chips van de 2-nanometerklasse. Het is duur, het is inefficiënt, de opbrengst ligt lager en het vraagt brute kracht. Maar het werkt. En vergeet niet: SMIC produceert vandaag al 5nm-chips op schaal, die Huawei’s Kirin-SoC-processors aandrijven, allemaal zonder één enkele EUV-machine van ASML.

Tegelijk zet China niet in op één enkele loper om het EUV-probleem te kraken. Het zet in op een tiental parallelle pistes in het hele land. We zien SMEE patenten indienen voor traditionele lithografie, het Harbin Institute of Technology prijzen winnen met zijn alternatieve methodes op basis van lasergeïnduceerd plasma, en start-ups zoals Hefei Lumiverse EUV-lichtbronnen bouwen die op een bureau passen. En achter gesloten deuren is een “Manhattanproject” in Shenzhen blijkbaar al werkende EUV-prototypes aan het assembleren.

“Als de VS geen exportbeperkingen op chips hadden ingevoerd, dan had Huawei ze hoogstwaarschijnlijk gewoon verder overal ter wereld aangekocht, en had de Chinese chipsector zich wellicht niet zo snel ontwikkeld tot zo’n commerciële bedreiging voor de VS, wat precies is wat er gebeurd is.” (China’s Next Miracle, p. 198)

Front 2: de sprong vooruit

Op het tweede front wordt het verhaal echt fascinerend. Terwijl het Westen geobsedeerd is door het vermogen van TSMC en ASML om siliciumtransistors te verkleinen tot op de laatste atoomlaag, financiert China heel stilletjes de volgende 50 jaar van de computertechnologie. Als je de nanometerrace op silicium niet makkelijk kunt winnen, waarom verander je dan niet gewoon van materiaal?

Lezers van mijn nieuwsbrief hebben deze doorbraken de voorbije drie jaar een voor een gevolgd, en wat ooit leek op geïsoleerde curiositeiten uit Chinese labo’s, vormt nu een duidelijk patroon. We zien de opkomst van post-siliciumtechnologieën die de traditionele knelpunten van lithografie volledig omzeilen.

Kijk naar China’s fotonische Meteor-1-chips, die met licht in plaats van elektriciteit rekenen, besproken in de nieuwsbrief van november 2025. Kijk naar de eerste AI-chip op basis van koolstof ter wereld, die ternaire logica met basis 3 gebruikt in plaats van de binaire logica die we al decennia gebruiken. Kijk naar de WUJI-microprocessor van de Fudan-universiteit, gebouwd op 2D-materialen van MoS₂, een chip van 1 nm gemaakt zonder machines van ASML, die ik in december 2025 uitlichtte.

“De strijd om EUV-machines kan snel irrelevant worden als de onderliggende technologie zelf een sprong voorwaarts maakt. Als China nooit meer toegang krijgt tot de nieuwste chips en machines, zal het gewoon zijn eigen alternatieven blijven ontwikkelen.” (China’s Next Miracle, p. 200)

De meest directe en ontwrichtende sprong vooruit gebeurt in geavanceerde chipverpakking. Zoals Jensen Huang van Nvidia onlangs opmerkte, falen de exportbeperkingen omdat “chips voor AI sterk verbeterd kunnen worden met alleen al architectuurwijzigingen en verpakking”. In deze podcast legt hij prachtig uit hoe de AI-industrie vijf lagen heeft (energie, chips, infrastructuur, modellen en toepassingen) en dat China het in alle vijf de lagen erg goed doet, terwijl de VS vooral gefixeerd zijn op één laag: de modellen.

Huawei’s Ascend 910C is het perfecte bewijs van dat concept. Omdat Huawei geen enkele monolithische chip kon maken die Nvidia’s H100 evenaart, nam het gewoon twee oudere 7nm-chips en naaide die aan elkaar met geavanceerde 2.5D-multichipverpakking. Door zijn wereldwijde marktaandeel van 40% in chipverpakking te benutten, heeft China zijn huidige zwakte in geavanceerde lithografie omgebogen tot een sterkte in systeemengineering.

“De stad Wuxi, vlak bij Shanghai, telt vandaag 600 bedrijven in chipverpakking en wil de Silicon Valley van de chiplets worden. Als China chips niet kleiner kan maken, zal het gewoon groter denken.” (China’s Next Miracle, p. 200)

China staat niet alleen in deze nieuwe materialenrace. IMEC in België bijvoorbeeld doet onderzoek van wereldklasse naar 2D-materialen en koolstofnanobuisjes. De knelpunten die China in het siliciumtijdperk de adem afsneden (toegang tot ASML-machines, geavanceerde EUV-machines en door het Westen gecontroleerde toeleveringsketens) bestaan in de post-siliciumwereld gewoon nog niet. Er zijn geen exportbeperkingen op MoS₂. Er is geen ASML voor fotonische chips. Het speelveld is nog niet aangelegd, en China is degene die het beton giet, en heeft misschien zelfs zelf enkele nieuwe knelpunten in handen.

Front 3: de chipfabriek van de wereld

Het derde front is het front dat het wereldwijde industriële landschap zal hertekenen. Terwijl alle ogen gericht zijn op de AI-frontlinie en de meest geavanceerde chips, bouwt China stilletjes de fabriek van de wereld voor al de rest. Volgens SEMI en Allianz Research startte China tussen 2023 en 2025 met de bouw van ongeveer 37 nieuwe chipfabrieken. Dat is meer dan het dubbele van de Verenigde Staten en Europa samen. Sommige van die projecten mislukten, maar de overlevenden schalen hun productie op in een ongezien tempo.

Tegen 2028 zou China naar verwachting 42% van de wereldwijde capaciteit voor chips op oudere procesnodes controleren. Jensen Huang stelde zelfs dat China 60% van de gangbare chips ter wereld produceert, misschien nog meer. Dat zijn de chips van 28nm en ouder, die geen grote taalmodellen (LLM’s) kunnen draaien, maar wel onze auto’s, medische apparatuur, windturbines en de meeste defensiesystemen aansturen.

Chipgeneraties per procesnode, van 2–3 nm (TSMC-dominantie, afhankelijk van EUV) tot 180 nm en meer (Chinese schaal), met hun toepassingen (in het Engels).
Chipgeneraties per procesnode, van 2–3 nm (TSMC-dominantie, afhankelijk van EUV) tot 180 nm en meer (Chinese schaal), met hun toepassingen (in het Engels). Beeld: Pascal Coppens
“Oorlogen worden niet langer alleen gewonnen door technologische superioriteit, maar steeds meer door productiecapaciteit, schaal en snelheid, en dat geldt evengoed voor de chipoorlog. De strijd om de dominantie in de halfgeleiderindustrie draait niet langer alleen om kwaliteit, maar steeds meer ook om kwantiteit. China’s chipindustrie evolueert snel tot een soort Temu-platform voor halfgeleiders: goedkoper, snel geleverd, op maat gemaakt en binnenkort in staat om het grootste deel van de wereldwijde vraag naar chips te bedienen.” (China’s Next Miracle, p. 199)

Front 4: de Taiwan-illusie

Westerse media stellen een Chinese invasie van Taiwan vaak voor als een chipoorlog, een wanhopige greep naar de geavanceerde fabrieken van TSMC. Maar dit nulsomspelargument heeft een fatale fout. Zodra Chinese troepen de Straat oversteken, stoppen de leveringen van TSMC-chips wereldwijd. De fabrieken worden niet geleverd met een handleiding. En de machines van ASML? Die hebben een noodschakelaar op afstand. De meeste ingenieurs van TSMC vertrekken, en de toeleveringsketens storten in. De wereldwijde economische gevolgen zouden alles overschaduwen wat we tijdens de pandemie zagen, ook voor China zelf. Een invasie voor chips zou precies vernietigen wat China probeert te verwerven.

Maar als je de eerste drie fronten van dit verhaal begrijpt, besef je hoe die logica ingaat tegen China’s strategie. Waarom zou China een economische crisis riskeren, wetende dat de tijd het op drie andere fronten een voordeel geeft, alleen maar om nu fabrieken in te palmen die volledig afhangen van westerse apparatuur, software en chemicaliën om te kunnen draaien?

“Waarom zou China een catastrofale oorlog riskeren die niet alleen de regio zou destabiliseren, maar ook China’s economische ambities zou ondermijnen, om nog maar te zwijgen van het feit dat hij het Amerikaanse narratief zou versterken dat China agressief en onbetrouwbaar is?” (China’s Next Miracle, p. 298)

Via doorbraakfabrieken (Front 1), technologische sprongen vooruit (Front 2) en dominantie in oudere procesnodes (Front 3) bouwt China een alternatief halfgeleiderecosysteem uit dat niet langer van Taiwan afhangt. Combineer dat met Trumps zichtbare desinteresse om Taiwans onafhankelijkheid te verdedigen zoals zijn voorgangers deden, en het beeld verandert volledig. Nu Trump zich voorbereidt om Xi Jinping op 14 en 15 mei in Peking te ontmoeten, heeft China misschien helemaal geen militaire invasie nodig (Front 4). Tijd, technologie en diplomatie kunnen doen wat tanks niet kunnen: Taiwan stilletjes in China’s invloedssfeer trekken. Stel je voor dat Peking een deal sluit met Trump: TSMC in ruil voor Taiwan. Gek? Zeker, maar met Trump is geen enkele deal ondenkbaar.

“China zal nooit alle chiptechnologieën ter wereld kunnen vervangen en volledig onafhankelijk worden, maar met elk nieuw Chinees chipbedrijf dat de wereld bevoorraadt, groeit onze afhankelijkheid van Chinese chips… Uiteindelijk zal wederzijdse afhankelijkheid, en niet absolute dominantie, het nieuwe evenwicht bepalen.” (China’s Next Miracle, p. 199)

Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (9 mei 2026) onder de titel ‘China No Longer Needs Taiwan for Chips’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.

Meer opinie

Lees ook

Alle columns →