Vandaag heeft iedereen het over DeepSeek. Toch hadden tot voor kort maar weinig mensen er ooit van gehoord. Dat veranderde allemaal op 20 januari 2025, toen DeepSeek zijn R1-model voorstelde, een rechtstreekse concurrent van o1 van OpenAI. Opvallend: dat was ook de dag waarop Donald Trump werd ingehuldigd als 47ste president van de Verenigde Staten.
Ik hoef niet uit te weiden over de uitzonderlijke capaciteiten van DeepSeek, want ik neem aan dat je al weet hoe het de dominantie van Silicon Valley in de wereldwijde AI aan het wankelen heeft gebracht. Op 27 januari had DeepSeek ervoor gezorgd dat bijna 1.000 miljard dollar van de Amerikaanse beurzen werd weggeveegd.
Sindsdien word ik overstelpt met interviewaanvragen om uit te leggen wat er gebeurd is. Maar ondanks alle aandacht blijven er meer vragen dan antwoorden. Het gesprek is verschoven van hype naar discussies over vooroordelen, terwijl de propagandamachines aan beide kanten van de oceaan op volle toeren draaien. Daarom heb ik enkele van de meest gestelde vragen vol ‘hype en vooroordelen’ die ik eind januari kreeg, verzameld en beantwoord.
Waardoor versloeg DeepSeek ChatGPT?
We zouden in de technische details kunnen duiken (het innovatieve Mixture-of-Experts-model, de geheugenoptimalisaties, het programmeren op laag niveau voorbij CUDA, het gebruik van synthetische data en geautomatiseerd versterkend leren), maar laten we dat overslaan. Je kunt het tenslotte altijd aan ChatGPT vragen.
Wat DeepSeek onderscheidt, is de uitzonderlijke combinatie van kracht, betaalbaarheid (zelfs gratis) en toegankelijkheid dankzij het opensourcekarakter. ChatGPT is onmiskenbaar krachtig, maar is niet even toegankelijk en betaalbaar. De baanbrekende optimalisaties van DeepSeek zijn indrukwekkend, al hadden ze net zo goed van OpenAI, Anthropic of Meta kunnen komen.
De echte verrassing? Een Chinees bedrijf deed het als eerste. Dat legde een hardnekkig vooroordeel bloot bij bedrijfsleiders die China’s vermogen om te innoveren aan de voorhoede van opkomende trends nog altijd onderschatten. Daardoor ging het wereldwijde debat meer over de houdbaarheid van de schaalwetmodellen van Silicon Valley en over de beursverliezen dan over het transformerende potentieel dat DeepSeek de wereld brengt.
Kwam DeepSeek uit het niets?
Het antwoord is nee. DeepSeek V2 werd volgens SUPERCLUE al erkend als het zevende krachtigste grote taalmodel (LLM) van China. Oprichter en CEO Liang Wenfeng heeft bijna tien jaar lang AI-gestuurde strategieën voor kwantitatieve handel ontwikkeld bij zijn hedgefonds. Opmerkelijk genoeg werd DeepSeek gebouwd zonder de poeha en de hype rond OpenAI. Deze prestatie toont hoe een toegewijd en intelligent onderzoeksteam, zelfs een in China, kan wedijveren met de elitaire en dure breinen van Silicon Valley. Interessant is dat Sam Altman een jaar geleden opmerkte dat het “hopeloos” zou zijn voor een kleine start-up met beperkte middelen om met OpenAI te concurreren in het trainen van basismodellen. Sinds de opkomst van DeepSeek is zijn standpunt veranderd.
Wat ik het meest indrukwekkend vind, is niet dat DeepSeek relatief onbekend was, maar dat het team volledig Chinees is, zonder buitenlandse ervaring en met nauwelijks eerdere werkervaring. Dit was echt een strijd tussen David en Goliath, niet op het vlak van financiële middelen maar van expertise, en David won. Juist hun gebrek aan conventionele ervaring liet hen toe buiten de gebaande paden te denken en deze baanbrekende innovaties te realiseren.
Het is tijd om eindelijk komaf te maken met de mythe dat Chinese innovatie wordt afgeremd door China’s ‘bestuurssysteem’, of dat Chinezen alleen kunnen kopiëren of stelen om concurrerend te blijven. Het succes van DeepSeek werd gedreven door de vastberadenheid om die stereotypen te ontkrachten en het onaangeboorde potentieel van Chinese innovatie te tonen. Om dat punt kracht bij te zetten, maakten ze hun model open source en nodigden ze de wereld uit om onder de motorkap te kijken en hun vindingrijkheid met eigen ogen te zien.
Kostte DeepSeek echt maar 5,5 miljoen dollar?
Kort antwoord: nee. Het klopt dat de laatste training van het model waarschijnlijk maar een paar duizend H800-chips van NVIDIA vergde (een goedkoper alternatief voor de H100-chips), maar het hedgefonds achter DeepSeek had tijdens de voortrainingsfase toegang tot beduidend meer chips. De trainingskosten van 1 miljard dollar van OpenAI vergelijken met de 5,5 miljoen dollar van DeepSeek is dus een oneerlijke vergelijking. Toch toont het de vindingrijkheid van Chinese ontwikkelaars, die erin slaagden een toonaangevend AI-model te trainen ondanks beperkte toegang tot dezelfde topchips waarover OpenAI beschikt.
Vóór de lancering van DeepSeek V3 schatten de meeste AI-analisten dat China 12 tot 18 maanden achterliep op de VS in AI. Vandaag is die achterstand hooguit nog enkele maanden. Die snelle vooruitgang heeft een nieuwe AI-rivaliteit tussen de VS en China ontketend. Ik verwacht dat dit Chinese bedrijven ook verder zal aansporen om de ontwikkeling van een binnenlandse markt voor AI-chips te versnellen. De AI-chipsector verdient evenveel aandacht als de markt voor LLM’s, want beide zullen onvermijdelijk samen evolueren. Daarnaast mogen we meer chipprotectionisme van de VS verwachten, samen met vergeldingsmaatregelen van China, wat de spanningen in de techoorlog tussen de VS en China in 2025 verder zal opdrijven.
Wordt DeepSeek gecensureerd?
Het antwoord is duidelijk ja. Critici wijzen vaak op de antwoorden van DeepSeek over geopolitieke onderwerpen, zoals Tiananmen in 1989, Hongkong, de Oeigoeren of de status van Taiwan, en citeren het standaardantwoord: “Sorry, dat valt buiten mijn huidige bereik. Laten we het over iets anders hebben.” Dat voedt de beschuldiging dat DeepSeek gecensureerd wordt. Zulke beschuldigingen dreigen echter het grotere plaatje uit het oog te verliezen.
Denk hier eens over na: hebben we in 2024 geprobeerd om ChatGPT dezelfde politiek gevoelige vragen over China te stellen? Waarschijnlijk niet. De realiteit is dat DeepSeek over enorme redeneercapaciteiten beschikt, dus wie zich alleen op de censuur focust, ziet het bredere potentieel over het hoofd. Bovendien zijn China’s censuurregels een wettelijke verplichting voor DeepSeek en voor elke andere internetdienst die in China actief is.
Belangrijk: DeepSeek is volledig open source. Maak je je zorgen over het gebruik van Chinese servers, dan kun je het gewoon op je eigen computer draaien via de API, of het gebruiken op platformen als Microsoft Azure of Perplexity. Het is tijd om het debat over censuur achter ons te laten en te focussen op de opmerkelijke innovaties die DeepSeek op tafel legt.
Gebruikte DeepSeek outputdata van OpenAI?
Het antwoord is ja. Eind januari begonnen OpenAI en Microsoft te onderzoeken of DeepSeek een techniek had gebruikt die ‘distillatie’ heet. DeepSeek verzamelde ook data van het web, doorgaans ‘scraping’ genoemd, een praktijk die OpenAI al vóór hen toepaste. Interessant genoeg besliste OpenAI een week later om geen juridische stappen tegen DeepSeek te ondernemen, en Microsoft maakte DeepSeek zelfs beschikbaar op zijn Azure-platform. In veel opzichten speelde DeepSeek de rol van Robin Hood voor de AI-wereld: het democratiseerde grote taalmodellen en bevrijdde zowel China als AI-ontwikkelaars wereldwijd uit de miljardenkastelen en slotgrachten van Silicon Valley.
Dit is niet zomaar een AI-conflict tussen China en de VS, het is een bredere strijd tussen open source en propriëtaire benaderingen. DeepSeek belichaamt het streven naar democratisering van AI, door de meest geavanceerde modellen voor iedereen toegankelijk te maken. De Amerikaanse exportbeperkingen op chips, zoals het weigeren van NVIDIA’s H100-chips, hebben China onbedoeld in de richting van opensource-innovatie geduwd. Maar daarnaast weerspiegelt deze aanpak een culturele verschuiving, geworteld in wat bekendstaat als ‘ecosysteemdenken’.
Waarom kwam dit onverwacht?
Geopolitiek heeft ons vaak blind gemaakt voor het potentieel van Chinese innovatie van onderuit. China dicht razendsnel de kloof met de LLM’s van Silicon Valley. De doorbraak had van eender welk van een dozijn indrukwekkende Chinese modellen kunnen komen, maar ze was onvermijdelijk. Verrassend genoeg werd DeepSeek niet eens gerekend tot de ‘zes kleine AI-draken’ die grote financieringsrondes binnenhaalden: Moonshot AI, Minimax, Baichuan, Zhipu.ai, 01.AI en Stepfun. Waarom krijgen Kimi 1.5 van Moonshot of Qwen 2.5-Max van Alibaba, die vandaag allebei met DeepSeek kunnen wedijveren, niet dezelfde aandacht? Het antwoord ligt in de voorkeur van de media voor verhalen die draaien op hype of controverse, eerder dan op genuanceerde trends.
Vooruitkijkend staat Chinese generatieve AI klaar om in 2025 hele sectoren om te gooien met geoptimaliseerde LLM’s die minder middelen vergen. DeepSeek is geen toevalstreffer: het is het product van een Chinese innovatiemethode. China evenaart de VS in kapitaal, talent, infrastructuur en data, maar wat het onderscheidt, is zijn omgekeerde benadering van innovatie. Chinese AI-modellen zijn niet ontworpen om het ‘technologische leiderschap in stand te houden’ van een handvol elitebedrijven om hun beurskoers op te drijven; ze zijn gebouwd op ‘duurzame technologieën’ die gericht zijn op schaalbaarheid en impact in de echte wereld. Het is een klassiek geval van de opgejaagde prooi die zich aanpast om de bevoorrechte stropers te slim af te zijn.
Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (10 februari 2025) onder de titel ‘DEEPSEEK: from Buzz to Bias’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.



