Toen premier Li Qiang in maart het 15de vijfjarenplan (2026–2030) voorstelde, las ik het zonder veel verbazing. Bijna elke grote pijler van dit plan had ik al beschreven in mijn nieuwe boek China’s Next Miracle, toen Biden nog president was. China’s masterplan voor de lange termijn was altijd zichtbaar voor wie verder wilde kijken dan de geopolitieke ruis en de beeldvorming in de media. De nieuwe mantra van het vijfjarenplan rust op drie pijlers die in elkaar grijpen: kwalitatieve groei, zelfredzaamheid en veiligheid. Elk ervan vertelt een verhaal dat de wereld nog altijd moeilijk naar waarde schat.
1. Kwalitatieve groei: China heeft een plan. En de VS? En Europa?
Voor 2026 mikt China op een bbp-groei van 4,5–5%, bewust trager dan vroeger. China geeft expliciet aan dat het de komende vijf jaar overschakelt van snelle groei naar hoogwaardige groei. Westerse media lezen dat echter als trage groei: China verliest economisch momentum door de vastgoedcrisis, de schulden van lokale overheden, het consumentenvertrouwen, deflatie, de spanningen tussen de VS en China, exportcontroles, handelsbarrières, te weinig buitenlandse directe investeringen en nog veel meer structurele of systemische Chinese problemen.
Toch zegt het nieuwe plan nergens expliciet dat “de groei lager zal liggen”, maar het beleid verlaagt nu wel definitief de tolerantie voor stimulansen op basis van schulden en voor de overmatige afhankelijkheid van vastgoedinvesteringen. Belangrijk om te beseffen: 4–5% bbp-groei voor een economie van 20 biljoen dollar is evenveel als 10% jaarlijkse bbp-groei 15 jaar geleden. En laten we niet vergeten dat de Amerikaanse economie 10 jaar geleden, toen ze even groot was als de Chinese vandaag, met 2–3% groeide.
Het nieuwe modewoord voor de structurele hervorming is New Quality Productive Forces (NQPF), vrij vertaald ‘nieuwe hoogwaardige productiekrachten’, een concept dat ik in het tweede hoofdstuk van mijn boek uitgebreid beschrijf als China’s masterplan om over te schakelen van een arbeidsintensieve economie naar een kenniseconomie.
“Xi’s masterplan is niet bedoeld als oplossing voor China’s oude problemen, maar als een nieuw model dat nieuwe groei mogelijk maakt voor een duurzaam China en zijn bevolking. Het is geen reactief plan, maar een actiegericht initiatief.” (China’s Next Miracle, p. 110)
Wat het volgende vijfjarenplan opmerkelijk maakt, is niet de ambitie maar de concreetheid. Waar westerse regeringen debatteren, handelt China. Het plan pakt de systemische uitdagingen aan waarvan westerse analisten al lang voorspellen dat ze China’s groei zouden doen ontsporen. Sterker nog: die uitdagingen zijn net de vonk voor structurele transformaties en hervormingen:

Tragisch genoeg kampen de VS en de EU met heel gelijkaardige maatschappelijke en systemische uitdagingen als China, zoals een vergrijzende bevolking, overheidsschulden, wooncrisissen, inflatie (in plaats van deflatie), overconsumptie (in plaats van sparen), sociale ongelijkheid, werkloosheid (door AI), ouderenzorg, zorgkosten, handels- en andere oorlogen… Maar de VS heeft geen nationale industriële strategie en de EU heeft doelstellingen maar geen handhaving. China heeft beide. We geloven of vertrouwen misschien niet allemaal dat China’s plan zal werken, maar China heeft tenminste een degelijk plan.
“Ironisch genoeg erkent Peking de meeste argumenten die in het Westen worden aangevoerd om te verklaren waarom China nooit een innovatieve wereldmacht zal worden, ook zelf als de uitdagingen die het moet aanpakken. De hervormingen die westerse commentatoren aanbevelen, zitten deels vervat in China’s ambitieuze plan voor 2035. Het verschil zit niet in de hervormingen zelf, maar in hun doel: geen verandering om iets recht te zetten, maar hervorming als manier om de toekomst vorm te geven.” (China’s Next Miracle, p. 108)
2. Zelfredzaamheid: China wordt het laboratorium van de wereld
Met de tweede pijler kan het plan het mondiale technologielandschap echt doen kantelen, en de technologische wereldorde van Amerikaans naar Chinees leiderschap doen omslaan. De signalen zijn overduidelijk, maar we worden verblind door twee Amerikaanse nieuwsflitsen die elke dag onze aandacht op de VS gericht houden: AI en Trump. De VS vergroot de onzekerheid en de volatiliteit. China versterkt stabiliteit en productiviteit. Blauwe pil of rode pil? Kies maar.
In dit vijfjarenplan verbindt China zich tot een jaarlijkse R&D-groei van 7%, een doel van 22 octrooien met hoge impact per 10.000 inwoners en een volwaardig ‘AI Plus’-initiatief dat artificiële intelligentie verankert in hyperscalers, toepassingen en industriële ecosystemen. De digitale economie moet 12,5% van het bbp halen. Het plan zet ook nog harder in op knelpunttechnologieën zoals chips, nieuwe materialen, werktuigmachines, software en biofabricage. Net op die domeinen hadden de Amerikaanse exportbeperkingen China moeten afremmen. Zoals ik in het boek betoogde, hadden die beperkingen het omgekeerde effect, en die trend zet zich voort:
“Wie China probeert af te remmen, vergroot vaak alleen zijn eigen afhankelijkheid, zoals de geschiedenis al heeft aangetoond.” (China’s Next Miracle, p. 192)
Het AI-verhaal is bijzonder opvallend. Toen ChatGPT eind 2022 werd gelanceerd, gaven Chinese AI-onderzoekers openlijk toe dat ze jaren achterliepen. Begin 2025 hadden modellen als DeepSeek en Qwen hun Amerikaanse tegenhangers ingehaald of zelfs voorbijgestoken. Begin 2026 bevestigde Kimi 2.5 van Moonshot AI dat de Chinese slagkracht in AI-ontwikkeling geen toevalstreffer was, maar een trend. In het 15de vijfjarenplan wordt AI 52 keer vermeld, gevolgd door de energiesector (nieuwe en hernieuwbare energie, batterijen, gas, aardolie) met 37 vermeldingen, de lucht- en ruimtevaartsector (satellieten, ruimtevaart, luchtvaart, drones, laag luchtruim) met 36 en kwantum met 10. Hoe vaker iets vermeld wordt, hoe belangrijker het is in het vijfjarenplan, en AI als ‘technologie’ is nu de sleutel om het plan te realiseren.
Maar het meest onderbelichte verhaal, waar de verschuiving drastisch is, speelt zich af in de biotechnologiesector. In 2026 werden voor 60 miljard dollar aan licentiedeals gesloten tussen westerse farmareuzen en Chinese geneesmiddelenontwikkelaars. Nu 46% van alle nieuwe geneesmiddelmoleculen wereldwijd die in klinische studies bij mensen belanden uit China komt, en de Chinese NMPA goedkeuringen twee keer zo snel aflevert als de Amerikaanse FDA, is het duidelijk dat China het laboratorium van de wereld voor geneesmiddelenontwikkeling is geworden. En het Westen betaalt om er toegang toe te krijgen!
Het 15de vijfjarenplan institutionaliseert dit ontwrichtende momentum nu met doelstellingen voor andere grenstechnologieën: kwantumcomputing, belichaamde AI (embodied AI), brein-computerinterfaces, 6G en luchtvaart. Hou China’s nieuwe groeisectoren in het oog, gedreven door beleidsplannen, sterke innovatiekracht en geavanceerde industriële capaciteit.

3. Veiligheid: energie is de nieuwe geopolitiek
De derde pijler is een van de meest onderschatte in het Westen: energiezekerheid. De oorlog in Iran heeft dat veranderd, want nu is de hele wereld wakker geschud door diezelfde realiteit. China zag dit meer dan tien jaar geleden al aankomen en zet zijn koers naar verregaande energieonafhankelijkheid of wederzijdse afhankelijkheid voort. Het 15de vijfjarenplan mikt nu op een aandeel van 25% niet-fossiele brandstoffen in het totale energieverbruik (tegenover 21,7% vandaag), 17% minder CO2 per eenheid bbp en een verdere uitbreiding van elektrische auto’s (EV’s), groene waterstof en batterijtechnologie van de volgende generatie. Het voorziet ook in strategische voorraden olie en gas (met onder meer een nieuwe pijpleiding vanuit Siberië) als buffer tegen geopolitieke schokken. De modernisering en uitbreiding van Chinese steenkoolcentrales werd in het Westen altijd met afkeuring bekeken, maar vormt nu China’s verzekeringspolis in onzekere tijden zoals vandaag. En de resultaten zijn nu zichtbaar. In 2025 voegde China 540 GW nieuwe elektriciteitscapaciteit toe, acht keer meer dan de Verenigde Staten. Meer dan 430 GW daarvan kwam alleen al van wind en zon. Elk jaar neemt China 7 tot 8 kernreactoren in gebruik, per nieuwe centrale twee keer zo snel als Frankrijk of de VS.
“China’s aanpak van duurzaamheid kwam niet voort uit morele overtuiging, internationale akkoorden of een verlangen naar meer transparantie, maar uit de drang om de zware vervuiling te bestrijden, naar energieonafhankelijkheid te streven en de schaal van zijn productieapparaat te benutten om de groene fabriek van de wereld te worden.” (China’s Next Miracle, p. 160)
Het gevolg van China’s massale opbouw van hernieuwbare capaciteit: 21 maanden op rij een stabiele of dalende CO2-uitstoot, een historische primeur voor ’s werelds grootste uitstoter. De oliecrisis in het Midden-Oosten heeft niet China’s kwetsbaarheid op energievlak blootgelegd, maar wel die van alle anderen… en na verloop van tijd wordt China’s energiestrategie stilaan de meest benijde ter wereld.
“Europa dweepte met zijn grootse visies op de klimaattransitie, terwijl China in stilte naar tastbare resultaten toewerkte. Niet altijd schoon, zelden transparant, maar altijd gefocust op zijn doelen.” (China’s Next Miracle, p. 160)
Het energieverhaal is ook het AI-verhaal. Zoals ik in de nieuwsbrief van vorige maand schreef, zijn tokens de nieuwe olie, en het vermogen om ze goedkoop en op grote schaal te genereren hangt rechtstreeks samen met de energiecapaciteit. China’s drie keer grotere energiecapaciteit dan die van de VS is niet alleen een milieuverhaal. Het is een structureel concurrentievoordeel dat het volgende decennium van AI-uitrol en technologisch leiderschap zal bepalen. De VS heeft voorlopig misschien nog geavanceerdere chips, maar zonder energie om ze te laten draaien is het alsof je de snelste auto’s hebt, maar geen olie om ze te laten rijden.
Wie China’s technologische vooruitgang wil begrijpen, moet kijken naar wat de motor aandrijft, en niet alleen vergelijken wie de beste of snelste motor heeft.
“Bekijk China zoals je naar Texas of de Golfstaten zou kijken: als leverancier van een vitale grondstof. Voor die laatste is dat olie; voor China is het technologische innovatie, gekoppeld aan industriële kracht.” (China’s Next Miracle, p. 105)
Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (10 april 2026) onder de titel ‘China's 15th Five-Year Plan: I Told You So’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.



