Februari 2026 zal de geschiedenis ingaan als de maand waarin de techwereld wakker werd in een nieuwe realiteit. Terwijl velen in het Westen nog debatteerden over de verschuiving van SaaS naar AI en fase 2 van de AI-zeepbel (van AI-enthousiasme naar AI-economie), maakte China stilletjes maar resoluut een einde aan jaren van Amerikaanse dominantie op drie verweven domeinen die het volgende decennium zullen bepalen: humanoïde robots, industriële AI en energie.
Het gaat niet om één enkele doorbraak, maar om een samenloop van strategische overwinningen die een fundamentele verschuiving in het mondiale landschap blootleggen. Laten we eens bekijken wat er gebeurde.
1. De opmars van de humanoïden
Op het Chinese Nieuwjaarsgala van dit jaar waren de echte sterren geen zangers of acteurs, maar een leger humanoïde robots van Unitree dat kungfuroutines opvoerde. Wie mijn laatste boek las, weet dat ik kungfu en achterwaartse (Fosbury-)sprongen gebruik als twee metaforen om uit te leggen hoe China het innovatiemodel op zijn kop zet.
Als die twee tegelijk te zien zijn op China’s belangrijkste jaarlijkse tv-evenement, waar honderden miljoenen mensen naar kijken, kun je je mijn opwinding wel voorstellen. Wat het moment voor mij nog opvallender maakte, was het contrast met amper een jaar eerder, toen de robots van hetzelfde bedrijf nog door een wiebelige volksdans schuifelden. Dit keer lagen de precisie, complexiteit en vloeiendheid van hun bewegingen op een heel ander niveau, nauwelijks te onderscheiden van de menselijke vechtkunstenaars die naast hen optraden. De boodschap was duidelijk: China is geen volger meer in robotica. Het staat klaar om wereldleider te worden.
Elon Musk verlegt zijn aandacht nu wel van Tesla naar de humanoïde robot Optimus, maar hij geniet niet langer de enorme voorsprong die hij had met elektrische auto’s (EV’s). De race om belichaamde AI (embodied AI) is begonnen en China is de dominante kracht. In China investeren binnenlandse robotica- en EV-bedrijven allemaal zwaar in humanoïde robotica, wat een krachtig ecosysteem van innovatie en productie oplevert.
In 2025 was China goed voor meer dan 85% van de 15.000 installaties van humanoïde robots wereldwijd, Tesla voor amper 4,7%. Die dominantie strekt zich uit over de hele toeleveringsketen: China controleert naar schatting 63% van de wereldwijde toeleveringsketen voor humanoïde robotica, van actuatoren met een hoog koppel tot de zeldzame-aardmagneten die ze aandrijven. Die verticale integratie laat Chinese bedrijven toe robots te produceren tegen een fractie van de kostprijs van hun westerse concurrenten. Unitree, een van de sterren van het Nieuwjaarsgala, adverteert zijn humanoïde robot G1 voor amper 13.500 dollar op zijn website. Optimus zou tussen 20.000 en 30.000 dollar gaan kosten en wordt wellicht pas in 2027 op grote schaal beschikbaar: dat is tegen de dubbele prijs en minstens twee jaar later dan de Chinese leveranciers.
Dat roept een cruciale vraag op: kan de VS nog de leiding nemen in belichaamde AI als het de voorsprong in productie en toeleveringsketen al kwijt is? Ik denk van niet. Voor het eerst in zijn carrière bevindt Elon Musk zich in de ongewone positie dat hij een achterstand moet inhalen in plaats van zelf de race te bepalen.
Maar wat als de VS de AI-race wint en die voorsprong gebruikt om belichaamde AI te domineren? De tokenoorlog wijst op iets anders.
2. China’s AI-efficiëntie troeft de Amerikaanse schaal af
De tweede grote verschuiving in februari was de vaststelling dat Chinese AI-modellen, voor het eerst sinds de komst van ChatGPT, hun Amerikaanse tegenhangers voorbijstaken op een cruciale maatstaf: tokengebruik. Het klassement van OpenRouter, dat de populairste modellen op het platform bijhoudt, vertelt een verbluffend verhaal. Eind februari 2026 bezetten Chinese AI-modellen vier van de vijf eerste plaatsen en domineren ze het tokenverbruik. Dit is de echte trend die weinigen volgen. Combineer dat met de prestaties van Chinese opensourcemodellen, die Amerikaanse modellen nu op veel domeinen evenaren of zelfs overtreffen, en je begint je af te vragen waarom zo weinig mensen aandacht hebben voor China’s race om wereldwijde AI-adoptie tegenover Amerika’s race om wereldwijde investeringen in AI-infrastructuur. Het is haast ironisch: om de wereldwijde AI-markt te winnen, bouwt de VS massale infrastructuur, terwijl China vooral de beste toepassingen bouwt. De wereld op zijn kop.
Chinese modellen zijn nu goed voor 61% van het tokenverbruik van de tien grootste modellen op het platform. Hoe kan dat, als de Amerikaanse Big Tech China met 3,5 tegen 1 overtreft in zowel kapitaaluitgaven als cloudinkomsten? Het antwoord ligt in een verbluffende kloof tussen schaal en efficiëntie.
Zoals de grafiek bij het oorspronkelijke artikel toont, behoudt de VS een voorsprong van 3,5 keer in uitgaven, terwijl China in amper 18 maanden een 300-voudige stijging van het dagelijkse tokenverbruik zag. Mijn favoriete Chinese techblogger, Poe Zhao van Hello China Tech, legt uit wat er aan de hand is. Het is het resultaat van een niet-aflatende focus op efficiëntie. Chinese modellen zoals DeepSeek gebruiken een MoE-architectuur om prestaties te leveren tegen een fractie van de kosten: ongeveer 5% van die van OpenAI’s o1-model. Dat heeft geleid tot een fenomeen dat ‘tokenexport’ heet: ontwikkelaars wereldwijd leiden hun AI-rekentaken om naar Chinese datacenters en laten Amerikaanse diensten links liggen om te profiteren van de spectaculaire kostenbesparing.
Hier toont zich de ware aard van de AI-race. Vandaag heeft 84% van de 8,1 miljard mensen op aarde nog nooit AI gebruikt. De meesten van ons hebben het gevoel dat de VS met de bijna 1 miljard gebruikers van OpenAI AI gemonopoliseerd heeft, maar in werkelijkheid is de commerciële markt (lees: betalende diensten) zo goed als onaangeroerd. Slechts 0,3% van de wereldbevolking betaalt effectief de 20 dollar om toegang te krijgen tot AI. China’s strategie is anders: zeer efficiënte, goedkope opensourcemodellen, gebouwd voor degelijke toepasbaarheid in de praktijk, zijn perfect gepositioneerd om de enorme, nog opkomende wereldwijde AI-markt te veroveren. Is dit het einde van het draaiboek van Silicon Valley: eerst de westerse markten veroveren, de rest volgt snel?
Maar zal de hele wereld uiteindelijk niet gewoon efficiënte opensourcemodellen draaien op Amerikaanse hyperscalers? Zullen de beste Amerikaanse opensourcemodellen de Chinese niet sowieso evenaren, gezien het kapitaal, de rekenkracht en het talent die beschikbaar zijn? Misschien. Maar hier is de ongemakkelijke waarheid: als de wereld zijn AI-rekentaken draait bij wie de goedkoopste tokens aanbiedt, wordt de winnaar niet alleen bepaald door de kwaliteit van het model. De winnaar wordt in de eerste plaats bepaald door de kostprijs van elektriciteit. Tokenglobalisering is in wezen elektriciteitsglobalisering. Het vermogen om AI-tokens op grote schaal en tegen lage kosten te genereren en te verwerken, hangt rechtstreeks samen met de energiecapaciteit van een land. En op dat vlak spreken de cijfers voor zich.
3. De energierace
Hier komt de derde, en misschien meest beslissende, overwinning van China om de hoek kijken. In 2025 investeerde China 500 miljard dollar in zijn binnenlandse energiesysteem en voegde het maar liefst 540 GW nieuwe elektriciteitscapaciteit toe. Dat is meer dan acht keer de amper 63 GW die de Verenigde Staten toevoegden.
Van die 540 GW kwam meer dan 430 GW alleen al van wind en zon. Dat is energie die goedkoop, schoon en praktisch onuitputtelijk is, in schril contrast met het net op gas en steenkool dat nog altijd een groot deel van de Verenigde Staten van stroom voorziet. En hoewel de VS vandaag nog het grootste kernreactorpark ter wereld heeft, bouwt China 29 nieuwe reactoren en ligt het op koers om de Amerikaanse nucleaire capaciteit tegen 2030 voorbij te steken. Die enorme en groeiende energievoorsprong vormt het fundament van China’s dominantie in zowel AI als robotica. Overvloedige energie tegen een kostprijs die ongeveer 40% lager ligt dan in de VS, laat China toe de enorme datacenters te voeden die nodig zijn voor AI-training en -inferentie.
In maart 2026 stelt China zijn 15de vijfjarenplan voor, dat naar verwachting nog meer zal inzetten op doelstellingen voor schone energie, de uitrol van kernenergie zal versnellen en AI-gedreven efficiëntie in de hele industriële basis zal verankeren. Ik kijk er enorm naar uit om de nieuwsbrief van volgende maand te schrijven.
De nieuwe realiteit
Februari 2026 was een wekroep. De overwinningen in humanoïde robots, AI-tokens en energie zijn geen losstaande gebeurtenissen. Het zijn drie uitingen van dezelfde onderliggende strategie: bouw eerst de groeimotoren, domineer de toeleveringsketen, verlaag de kosten en laat de wereldmarkten naar je toe komen.
Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (6 maart 2026) onder de titel ‘China Is Winning the Race for the Engines of the Future’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.



