Opinie · Energie8 december 2024Vertaald uit het Engels

China: ’s werelds eerste elektrostaat

China weigert op COP29 verplichte klimaatbijdragen, maar wordt dankzij zonne-energie en elektrificatie de eerste grote elektrostaat. Het lot van de planeet ligt steeds meer in Chinese handen.

Pascal CoppensDoor Pascal Coppens
China-expert, auteur en keynotespreker · 4 min lezen
Zonnepanelen en een thuisbatterij van Anker.Foto: Anker
Zonnepanelen en een thuisbatterij van Anker.

Ondanks de wijdverspreide teleurstelling over de uitkomst van de VN-klimaatgesprekken (COP29) in november in Bakoe, voel ik een keerpunt. De toezegging van de ontwikkelde landen om tot 2035 jaarlijks 300 miljard dollar vrij te maken, bleef ver onder de 1.300 miljard dollar waar ontwikkelingslanden om vroegen. Tot overmaat van ramp vergroot de recente herverkiezing van Donald Trump (die beloofd heeft het klimaatbeleid terug te schroeven) de kans dat de VS, vandaag de op een na grootste CO2-uitstoter en historisch de grootste, uit het Akkoord van Parijs stappen. Dat bracht veel afgevaardigden in een lastige positie en dwong hen in Azerbeidzjan in te stemmen met wat algemeen als een ‘slechte deal’ wordt gezien.

Hoewel China 1.000 afgevaardigden stuurde, werd het aangewezen als de grote boosdoener: het is vandaag de grootste CO2-uitstoter en stak in 2024 de EU voorbij in historische uitstoot. Toch heeft het geen financiële bijdragen toegezegd om ontwikkelingslanden te helpen de opwarming van de aarde aan te pakken. China is de tweede grootste economie ter wereld, maar wordt door de WTO nog altijd als ontwikkelingsland beschouwd. De vraag rijst dus: moet China bijdragen?

Op COP29 kondigde China opnieuw aan dat het niet zou instemmen met verplichte bijdragen. Wel maakte het voor het eerst bekend dat het al vrijwillig 25,5 miljard dollar had uitgetrokken om ontwikkelingslanden te steunen in hun klimaataanpak. Daarnaast droeg Peking via de Nieuwe Zijderoute meer dan 30 miljard dollar bij aan de wereldwijde financiering. Met die bijdragen staat China op gelijke hoogte met het VK en is het de vijfde grootste financier ter wereld, na Japan, Duitsland, de VS en Frankrijk.

Doet China dan genoeg om de klimaatverandering aan te pakken? Een van de interessantste recente artikels beantwoordt die vraag. Een analyse van CarbonBrief: Zonne-energie doet steenkoolstroom tegen 2030 kelderen, blijkt uit IEA-data.

Na het lange ‘tijdperk van de steenkool’ en het ‘tijdperk van de olie’ treden we nu het ‘tijdperk van de elektriciteit’ binnen. Tegen 2030 zal de wereldwijde elektriciteitsproductie uit zonne-energie naar verwachting verviervoudigen, en tegen 2050 meer dan vernegenvoudigen. Die snelle groei van zonne-energie zal het ‘tijdperk van de elektriciteit’ aandrijven, de achteruitgang van fossiele brandstoffen versnellen en het gebruik van steenkoolstroom tegen 2030 doen dalen. Zonne-energie zal naar verwachting kernenergie, wind, waterkracht, gas en uiteindelijk steenkool voorbijsteken, en tegen 2033 de grootste afzonderlijke bron van elektriciteit ter wereld worden.

Het is nu in de meeste delen van de wereld goedkoper om windparken op land en zonneprojecten te bouwen dan nieuwe centrales op fossiele brandstoffen. Die verschuiving drijft het ‘tijdperk van de elektriciteit’ aan.

China speelde een leidende rol in deze transformatie: het was vorig jaar goed voor 60% van de wereldwijde installaties van hernieuwbare energie. Tegen 2030 zal het naar verwachting nog eens 60% van de nieuwe hernieuwbare capaciteit ter wereld toevoegen. De capaciteit aan zonne-energie zal tegen 2050 naar verwachting 16.000 GW overschrijden: 30% hoger dan de ramingen van vorig jaar en bijna 11 keer meer dan de voorspellingen uit 2015. Ook de capaciteit voor batterijopslag zou nu tegen 2030 al 1.630 GW bereiken, een flinke stijging tegenover de 1.296 GW die amper twee jaar geleden voor 2050 werd voorspeld. Een groot deel van die opmerkelijke vooruitgang is te danken aan de inspanningen van China.

China staat op het punt de eerste grote ‘ELEKTROSTAAT’ te worden, zoals Saudi-Arabië, Rusland en Texas vandaag petrostaten zijn.

De vraag naar elektriciteit in China zal tot 2035 naar verwachting zes keer sneller groeien dan de wereldwijde energievraag, gedreven door vooruitgang in AI, elektrische auto’s (EV’s), airconditioning en chipgebruik. Het aandeel van elektriciteit in het totale wereldwijde energieverbruik zal naar verwachting stijgen van 20% in 2023 naar 24% in 2030 en 32% in 2050. In China is elektriciteit vandaag al goed voor 26% van het energieverbruik, en tegen 2050 zou dat bijna 45% zijn, ruim boven het wereldgemiddelde.

Hernieuwbare energie in China zal tegen 2030 met een factor 2,7 groeien (net onder het COP28-doel om hernieuwbare energie te verdrievoudigen), maar koolstofarme energie, inclusief hernieuwbare energie en kernenergie, zal tegen 2030 naar verwachting met 44% groeien, sneller dan de wereldwijde energievraag in dezelfde periode.

China’s snelle uitbouw van hernieuwbare energie zal het wereldwijde gebruik van fossiele brandstoffen tussen 2030 en 2035 over zijn piek duwen. De uitstoot van koolstofdioxide (CO2) zal naar verwachting zeer binnenkort pieken, met een groot keerpunt mogelijk al in 2025.

Het doel om de opwarming van de aarde tegen 2050 tot 1,5°C te beperken blijft haalbaar, op voorwaarde dat China de doelstellingen van Parijs uit 2015 ruim blijft overtreffen, zoals het het afgelopen decennium heeft gedaan.

Als China de eerste ‘elektrostaat-supermacht’ ter wereld wil worden, maakt het dan uit dat het op COP29 geen geld heeft toegezegd?

Het lot van de planeet en de wereldwijde energiezekerheid liggen steeds meer in Chinese handen.

Voelen we ons daar nog comfortabel bij?

Moeten we inzetten op groene handelsbarrières tegen China, of samenwerken om de klimaatverandering te bestrijden?

Laten we het aan onze kleinkinderen vragen.

Deze column verscheen eerst in het Engels op pascalcoppens.com (8 december 2024) onder de titel ‘China: The World's First Electrostate’. Vertaald door de redactie van Chinatech.be, met toestemming van de auteur. De standpunten in deze column zijn die van de auteur.

Meer opinie

Lees ook

Alle columns →